,

Nỗ lực bảo tồn và phát triển loài voi

Với quyết tâm bảo tồn và phát triển bền vững các quần thể voi, nhiều địa phương đang thí điểm và nhân rộng các mô hình, giải pháp hữu ích.

 

* Chung sống hài hòa

Bảo tồn voi theo hướng chung sống hài hòa là chương trình đang được Cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn) và Tổ chức về bảo vệ động vật (Humane Society International - HIS) thí điểm tại tỉnh Đồng Nai – nơi sinh sống của đàn voi hoang dã lớn thứ hai của cả nước.

Bảo tồn voi theo hướng chung sống hài hòa là cách tiếp cận bảo tồn chưa từng được thực hiện tại Việt Nam.

Thông qua chương trình, HIS đã tiến hành giám sát voi bằng bẫy ảnh tại Đồng Nai, thu được khoảng 16.000 ảnh liên quan đến voi rừng. Trên cơ sở đó, xây dựng cơ sở dữ liệu ghi nhận và định dạng từng cá thể voi (gồm tên tiếng Việt, tuổi, giới tính, đặc điểm nhận dạng riêng nổi bật để phân biệt; đặc điểm thể trạng và xác định phân loại nhóm, đàn cụ thể trong sinh cảnh sống). Các nhà nghiên cứu ước tính rằng số lượng voi tại Đồng Nai là 25 đến 27 cá thể, thay vì 14 cá thể như nhận định trước đó.

Số lượng cá thể này sẽ có hồ sơ định dạng kèm theo một cách khoa học với dữ liệu chính xác thu được từ hàng chục nghìn ảnh thu được từ các bẫy ảnh. Các cuộc khảo sát thực địa cũng xác định được vùng sống/vùng hoạt động của đàn voi.

Quan trọng hơn, các hoạt động nghiên cứu từ chương trình còn cung cấp các nguyên nhân sâu xa dẫn đến các vụ xung đột voi-người. Theo đó, dữ liệu về địa điểm xảy ra xung đột, mức độ, tần suất xung đột, cũng như số lượng voi và phản ứng của chúng với các biện pháp giảm thiểu xung đột... đã được thu thập tương đối đầy đủ, cập nhật, phân tích và cung cấp trên phần mềm để số hóa. Những dữ liệu khoa học hứa hẹn sẽ giúp tỉnh Đồng Nai có cách tiếp cận bảo tồn voi một cách khoa học, đồng thời xây dựng các chính sách/biện pháp bảo tồn và giảm thiểu xung đột giữa voi - người một cách thực tế và hiệu quả hơn.

Các cơ quan quản lý và HSI hy vọng kết quả khả quan từ chương trình tại Đồng Nai là tín hiệu tốt để có thể áp dụng mở rộng sáng kiến ở tất cả các nơi có quần thể voi rất quan trọng đang sinh sống như: Đắk Lắk, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Nam, nhằm xác định chính xác hơn số lượng cá thể voi trên toàn quốc. Đó là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý, địa phương có kế hoạch bảo tồn và phát triển loài phù hợp nhất.

Đắk Lắk đang khảo sát khu vực để thí điểm chăn thả voi nhà. Ảnh: YV

Xóa bỏ mô hình du lịch cưỡi voi

Một trong những giải pháp cấp bách bảo vệ đàn voi được tỉnh Đắk Lắk triển khai là chuyển đổi mô hình du lịch cưỡi voi sang mô hình du lịch thân thiện với voi. Dự án được thực hiện từ cuối năm 2022- cuối năm 2026.

Dự án được thực hiện trên địa bàn huyện Lắk và Buôn Đôn. Theo đó, thay thế hoàn toàn hình thức du lịch cưỡi voi; đàn voi nhà được bảo tồn, chăm sóc, bảo đảm phúc lợi, kéo dài tuổi thọ; chủ và nài voi được bù đắp nguồn thu nhập bị thiếu hụt do dừng phục vụ cưỡi voi; các trung tâm du lịch được hỗ trợ kỹ thuật để chuyển đổi sang mô hình du lịch thân thiện với voi; thành lập hợp tác xã du lịch nhằm quản lý, vận hành mô hình du lịch thân thiện với voi tại huyện Lắk; hoạt động giáo dục, nâng cao nhận thức bảo vệ và bảo tồn loài voi…

Hiện, các cơ quan chức năng đang phối hợp với địa phương khảo sát và tiến hành các bước thành lập khu thả chăn thả voi. 

Ngoài ra, nằm trong các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn loài voi, tổ chức Động vật châu Á đã phối hợp với Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam và Vườn quốc gia Yok Đôn tổ chức triển lãm ảnh “Chân dung voi nhà Đắk Lắk”.

Vừa qua, hưởng ứng Ngày Voi thế giới, tỉnh Quảng Nam đã tổ chức giải chạy Khám phá Nông Sơn 2023 nhằm kêu gọi bảo tồn voi hoang dã. Theo đó, các vận động viên sẽ chạy qua Khu bảo tồn Loài và Sinh cảnh Voi Nông Sơn - nơi sinh sống của đàn voi gồm 8 con.

TS. Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển cho rằng, đã đến lúc Việt Nam cần đưa ra kế hoạch bảo tồn voi bài bản và quyết liệt hơn. Trước hết nên ưu tiên bảo vệ voi hoang dã, vốn đang trong tình trạng cực kỳ nguy cấp, thông qua việc tăng cường công tác giám sát. Bên cạnh đó cũng cần đưa ra chính sách đền bù và hỗ trợ rõ ràng cho các vùng nơi có xung đột voi-người. Giải quyết được vấn đề đó, thì mới có khả năng bảo vệ và hướng tới việc phục hồi được quần thể voi ở Việt Nam.

Theo https://monre.gov.vn/

Tin cùng chuyên mục